Instrukcja o formacji kapłańskiej

Instrukcja o szczegółowych zasadach przyjmowania, formowania i kształcenia kandydatów do stanu duchownego Kościoła Starokatolickiego
w Rzeczypospolitej Polskiej

„Fides quaerens intellectum”

Kościół od wieków sięgając do źródeł Pisma Świętego i Tradycji wskazywał, że jednym z siedmiu momentów osobistego spotkania z niewidzialną Bożą Łaską w widzialnym znaku są sakramenty. Jednym z nich „gwarantujący” nieprzerwany potok uświęcania ludu Bożego jest kapłaństwo. Sensus fidei w tchnieniu Ducha Świętego formował przez wieki oblicze służebnego kapłaństwa i wskazywał na priorytety, które powinny być cechą charakterystyczną każdego kapłana. Kościół Starokatolicki w Polsce pozostawia kandydatom i kapłanom wolną decyzję wyboru sposobu życia – w celibacie bądź w małżeństwie. Tym samym wpisuje się w biblijną tradycję i praktykę Kościoła aż do XI wieku, kiedy to decyzja o kapłaństwie nie była jednoznaczna z decyzją życia w celibacie. Jednocześnie Kościół Starokatolicki uznaje za równe obydwie formy życia kapłańskiego jeśli są wynikiem wyboru każdego z duchownych. Nigdy w teologii biblijnej i eklezjalnej sakrament kapłaństwa nie wykluczał sakramentu małżeństwa. W I Liście św. Pawła do Tymoteusza w rozdziale III czytamy o przymiotach duchowych i konieczności formacji na drodze do sakramentu kapłaństwa:

Nauka ta zasługuje na wiarę. Jeśli ktoś dąży do biskupstwa, pożąda dobrego zadania. Biskup więc powinien być nienaganny, mąż jednej żony, trzeźwy, rozsądny, przyzwoity, gościnny, sposobny do nauczania, nie przebierający miary w piciu wina, nieskłonny do bicia, ale opanowany, niekłótliwy, niechciwy na grosz, dobrze rządzący własnym domem, trzymający dzieci w uległości, z całą godnością. Jeśli ktoś bowiem nie umie stanąć na czele własnego domu, jakżeż będzie się troszczył o Kościół Boży? Nie [może być] świeżo ochrzczony, ażeby wbiwszy się w pychę nie wpadł w diabelskie potępienie. Powinien też mieć dobre świadectwo ze strony tych, którzy są z zewnątrz, żeby się nie naraził na wzgardę i sidła diabelskie.

Diakonami tak samo winni być ludzie godni, w mowie nieobłudni, nie nadużywający wina, niechciwi brudnego zysku, [lecz] utrzymujący tajemnicę wiary w czystym sumieniu. 10 I oni niech będą najpierw poddawani próbie, i dopiero wtedy niech spełniają posługę, jeśli są bez zarzutu. 11 Kobiety również – czyste, nieskłonne do oczerniania, trzeźwe, wierne we wszystkim. 12 Diakoni niech będą mężami jednej żony, rządzący dobrze dziećmi i własnymi domami. 13 Ci bowiem, skoro dobrze spełnili czynności diakońskie, zdobywają sobie zaszczytny stopień i ufną śmiałość w wierze, która jest w Chrystusie Jezusie.

Współczesność nakłada także warunek aby kapłan był człowiekiem dojrzałym pod względem ludzkim, intelektualnym i duchowym.  Wymaga to odpowiedniego przygotowania i czasu. Bez tych dwóch filarów – PRACY NAD SOBĄ i CZASU nie można rzetelnie przygotować się do posługi kapłańskiej.

Kandydat chcący rozpocząć formację w Seminarium Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z obowiązującym Prawem Wewnętrznym co do zasady powinien posiadać maturę. Formacja obejmuje cztery semestry i odbywa się według programu zatwierdzonego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla studiów podyplomowych z teologii. Po ukończeniu czterech semestrów Kandydat rozpoczyna roczny okres pogłębiania duchowości i wiedzy konfesyjnej a po jego ukończeniu może otrzymać święcenia diakonatu. Jeżeli w czasie formacji lub później ukończy studia wyższe na dowolnym kierunku przynajmniej na poziomie licencjackim to po roku od otrzymania święceń diakonatu może otrzymać święcenia kapłańskie.

Przedmiot Godz. Rok Sem. Zal.
Wprowadzenie do Pisma Świętego 15 1 1 Z
NT Ewangelie Synoptyczne i Dzieje Apostolskie 30 1 1 E
Teologia dogmatyczna: wprowadzenie 15 1 1 E
Teologia moralna ogólna 30 1 1 E
Liturgika: Liturgia Godzin, Rok Liturgiczny 15 1 1 Z
ST Księgi prorockie 15 1 1 E
ST Księgi mądrościowe i Psalmy 15 1 1 E
Historia Kościoła 15 1 2 E
ST Pięcioksiąg 15 1 2 E
NT Listy Św. Pawła i Listy Katolickie 30 1 2 E
ST Księgi historyczne 15 1 2 E
Teologia dogmatyczna: chrystologia 15 1 2 E
Teologia dogmatyczna: trynitologia 15 1 2 E
Teologia moralna szczegółowa I 30 1 2 E
Teologia duchowości 15 2 3 E
Teologia dogmatyczna: eklezjologia 15 2 3 E
Filozofia 30 2 3 E
Liturgika: Eucharystia i pozostałe sakramenty 15 2 3 E
Teologia dogmatyczna: pneumatologia,
charytologia, mariologia
30 2 3 E
Teologia dogmatyczna: sakramentologia 15 2 3 E
Język łaciński 15 2 4 Z
Teologia dogmatyczna: protologia 15 2 4 E
NT Tradycja Janowa 30 2 4 E
Teologia dogmatyczna: eschatologia 15 2 4 E
Teologia moralna szczegółowa II 30 2 4 E